Türkiye'nin Son Kısa Durumu-3

Kritik seçimden önceki Türkiye’nin son kısa durumunu seçim öncesi son PPK kararı ile toparlamak istiyorum. Metin her zamanki gibi ciddiyetten ve realiteden uzak ifadelerle doldurulmuş ve alınan faiz kararını desteklemek için oluşturulan hikayelerle beslenmiştir. Bütün finansal kanallar artık regülatif önlemlerle idare edilmeye çalışılmaktadır. Üzerine uzun yorumlar yapmayı gerektirecek bir metin olmadığı aşikardır ancak metinden yola çıkarak sormak istediğim sorular var,

-Sürekli ülkeler arası para politikalarında bir ayrışmanın olduğu vurgulanmaktadır. Burada hangi ülkeler ayrışmaktadır, Çin, Japonya ile ABD ve Avrupa mı karşılaştırılmaktadır? Hangi ülkeler referans alınarak PPK kararının altı doldurulmaya çalışılmaktadır?

-Depremin orta vadede kalıcı etkisinin bulunmadığı ifade edilmiştir. Deprem gibi birçok konuya sirayet eden bir olgunun kalıcı bir etki oluşturmayacağını belirtmek için hangi göstergelere bakıldı? Burada gecikmeli etkilerin olacağı düşüncesi atlanıldı mı yoksa görmezden mi gelindi?

-Krediler neredeyse durma noktasına, finansman erişimi imkansız hale gelmişken selektif kredi sağlığından nasıl bahsedebiliriz? Cari işlem dengesi her geçen sürede daha kötü bir hale gelmekte ve ülke neredeyse çifte açığa doğru ilerlemekteyken burada sürdürülebilir cari işlem denge seviyesi ve fiyat istikrarı nasıl mümkün olmaktadır?

-Liralaşma stratejisi, karar alıcıların çoklu kur sisteminin resmiyete döküldüğünü görmediği içindir mi ki metinde halen vurgulanmaktadır?

-İlk tur seçimden sonra CDS 700lü seviyelere gelmiş ve bunu baskılamak için bankalardan Eurobond almaları istenmiştir. Bu karar ile CDS’in nereye kadar düşeceği düşünülmektedir? Kalıcı bir düşüş olmayacağı bilinmemekte midir yoksa bilinse dahi anlık düşüş uğruna bankaları gereğinden fazla strese sokmanın bir önemi yok mudur? Ek olarak risk primindeki düşüşten kasıt, 900’lü seviyeden düşüş müdür çünkü onun üzerinden aylar geçti?

-Enflasyon dinamiklerinde kalıcı iyileşmeden bahsederken baz etkisi ile belirli bir rejime oturması mı kastedilmektedir? Enflasyon kalıcılığı için yaptığım çalışma grafikte görülmektedir. Başta %8-9 olan kalıcılık seviyesi yerini %10-14'e bırakarak şu anda %41'e gelmiştir.  Buradaki yaklaşımda enflasyon seviyesi, bir sonraki rejim düzeyine kırılmadıkça bulunduğu rejimdeki kalıcılık düzeyi etrafında salınım gösterecektir. Bunu grafikten anlatmak gerekirse, enflasyon öngörüsünde 2023 4ç ortasında %33.95'e kadar gerilese de (ortalama bir patika tahmin edilmiştir) bir süre sonra enflasyonun yine o anki kalıcılık seviyesi olan %41’e yaklaştığı görülmektedir. Yani ilerleyen süreçte enflasyon oranındaki salınım bu oran etrafında olacaktır. Bunu kırmak için izlenmesi gereken politikalar şuankilerden çok uzak olduğu açıktır. Bunları göz önünde bulundurursak buradaki kalıcılığı kırıp yıllardır söylenen %5 enflasyona nasıl düşürülecektir? Yoksa bu seviyelerde yaşamaya alışmak mı gerekecek?