2024-2026 Orta Vadeli Program Değerlendirmesi

Bu yılki Orta Vadeli Program geçen yıla nazaran hem yurtiçi hem de yurtdışında daha merak beklenen bir program olduğu açıktı. Bu sebeple birçok yerde günlerce detaylı analizi yapılacaktır. Burada asıl değinmek istediğim yerler tahmin edilen ortalama USDTRY ve yıl sonu enflasyon seviyeleri olacaktır. 2023 için yılı ortalama 23.88 TL seviyesinde kapatılacağı öngörülmüş şu anki ortalama seviyenin 21.35 TL olduğunu düşünürsek yılsonuna kadar o çok beklenen yabancı paranın gelmeyeceği ve bu sebeple kur baskısının gevşetileceği düşünülebilir.(Mevcut trend altında OVP'nin yıl sonu için kur tahmini ~29,94 TL, 2024 yıl sonu için kur tahmini ise ~43,57 TL) Bununla birlikte 2024 için 36.78TL, 2025 için 43.93 TL ve 2026 için 47.79 TL öngörülmüştür. 2024 ortalarında bir düzelme ekonomi yönetimi tarafından söylense de OVP'de yazan kurları baz aldığımızda kurun ~%45.51 değer kaybını ekonomi yönetimi de (iyimser de olsa) öngörmektedir. Dolayısıyla 2024'ün söylendiği gibi belli bir bölümü değil tamamı (eğer bu yoldan vazgeçilmezse) ekonominin düzeltilmesi ile geçecek gibi duruyor.  Büyüme tarafında ise tahmin edilen enflasyon patikası altında ekonomiyi soğutmadan ilerlemedeki isteğin halen geçerli olduğu görülmektedir. Her ne kadar büyüme verilerinde %YOY baz etkisi ile biraz süslense de bu enflasyon rejimini aşmak için büyümeyi önceliklerden çıkarmak gerekecektir. OVP'nin enflasyon projeksiyonundaki başarısı malum ancak ekonomi haberlerinde bu durumu sadece deprem ve covid kaynaklıymış gibi göstermelerinin anlamsızlığı had safhadadır. Realize olmuş enflasyon altında enflasyon projeksiyonlarının durumu grafikte gözükmektedir. Bunu metriklerle ölçecek olursak giderek artan hata oranlarında asıl hata sapmasının 14 nolu OVP ile başladığı görülebilemekedir. 2017-2021 dönemi kapsayan bu dönem sonrası hata sapmaları artış göstermiştir. (18 nolu OVP'de iyileşme olmuş gibi gözükse de realize enflasyon düzeyi MB'nin en sonki enflasyon raporunda yer verilen patika değerleri ile hesaplanmıştır)  Burada detaylı incelendiğinde görülecektir ki asıl sorun bizim içeride yürüttüğümüz politikaların bu tahminleri bu denli patlatmış olmasıdır.(Sapmanın ağırlığı 2021 yıl sonu enflasyonundadır.) Yeni OVP'deki projeksiyonları güncel MoM% değerleri ile senaryo analizine soktuğumda geçen senekine benzer bir gerçekleşme ihtimal sonucu vermektedir. 2023 için gerçekleşme olasılığı yüksek ancak sonraki yıllarda hedef yine kısa düşecektir. Son olarak benim model çıktımda ise enflasyon, güncel verilerle yıl sonu %67.18 seviyesinde iken zirve Mayıs 2024 verisi ile %72.76 seviyesinde olacaktır. Bununla birlikte enflasyon kalıcılık düzeyi ise %50 seviyesine yaklaşmaktadır. 

Comments

Post a Comment

Popular posts from this blog

Yirmiye Bir Kala - Bölüm 3

Image
Mevcut iktidarın 20 yıllık serüveninde ekonomik, politik ve sosyolojik birçok olay meydana geldi. 20 yıllık serüveni hem daha iyi anlamak hem de aktif siyasette de kendilerinden önceki atıf yapılan dönemi kavramak için daha önceden başlattığım bu yazı dizisinde ilk bölümde 1980’leri ikinci bölümde ise 1990’ları anlatmıştım. Diğer yazdığım yazılarda güncel durumları ele almış olsam da 20 yıllık sürecin genel durumunu ve karşılaştırmalı analizine ara vermiştim. Bu yazımda aslında uzun bir analiz yapmadan süreçler arasında borsadaki etken farkları bulmaya çalışacağım. Borsa birçok kişi için farklı periyotlarda değerlendirilen bir getiri aracıdır. Özellikle Türkiye gibi kronik enflasyon sorununa sahip ülkelerde sabit getirilere ek kaynak olarak görülmesi tabidir. Mevcut küresel sermaye yapısının getirdiği entegrasyonlara bağlı olarak ülkeler, birbirirlerinin makro verilerininden etkilenmektedirler. Türkiye de ithal ikameci ekonomiyi 1980’lerde bırakarak geçtiği libarel akımda diğer ekonomi...
Read more

Beyaz Gökyüzündeki Gri Bulutlar Ülkesi

Image
       Ülkemizdeki eylemlerin neden sonuç ilişkileri irdelenirken genel olarak asıl noktalar hep es geçilerek diğer ikincil üçüncül sonuçlar üzerindeki etkileri izleniyor ve yorumlanıyor. Örneğin bir MB kararı verildiğinde öncelikle incelenen yabancı paranın değeri ve BIST100 endeksi oluyor ve asıl olan risk primlerinin, reel efektif döviz kuru gibi değerlerin es geçilmesine sebep oluyor. Risk primi ülkede olan birçok olgu için merkezi bir konum taşıyor. Yabancı yatırımcının ülkeye girmesinden çıkmasına, döviz kurundaki trendden borçlanma faizine kadar her şeyi oluşturuyor. İşte tam olarak bu çekirdeği doğrudan etkileyecek bir gelişme yaşandı. OECD’ye bağlı Mali Eylem Görev Gücü (FATF) Türkiye’yi gri listeye aldı. Son dönemlerde zirve bulan kara para mevzusu, Türkiye’nin hep problemli olduğu noktadır. Davalarda, devlet bankalarının kara paranın aklanması ile anılmasından tutun başka ülkelerin terör örgütü kabul ettiği ama yönetimin bu oluşumlara destek vermesine kada...
Read more

Yirmiye Bir Kala - Bölüm 1

Image
         Cumhuriyetin kurulmasından günümüze kadar olan tarihini ele aldığımızda inişli çıkışlı birçok süreç geçmiştir. 10 yıllık süreçler olarak yaklaşık alındığında her 10 yılda bir mevcut iktidarın zıttı bir siyasi ideoloji uygulanmıştır. Özellikle 1960 itibari ile her 10 yılda bir gerçekleşen askeri darbe siyasi ve toplumsal ortamda derin etkiler bırakmıştır. Sürekli değişen ve kendinden önce yapılan programları sil baştan tasarlayan siyasal olgu altında ne idari ne de ekonomik istikrar sağlanamamıştır. Bugünkü iktidar sürecinde bile neredeyse böyle bir on yıllık süreçten söz edebiliriz. İlk 6 yıl yükseliş diğer 5 yıl duraklama ve sonra bunlara zıt politikalarla devam eden bir 8 yıl.Ülke yönetimde önemli olan, genele yayılacak şekilde istikrar sağlayan anlayışın ve politikaların izlenerek devamlılığının sağlanmasıdır. Bunu sağlarken de sadece ekonomik düzen değil aynı zamanda siyaset,eğitim,hukuk vb. alanlara da destek verilmesi elzemdir.Ancak bu sayede...
Read more